در گفتوگو با روابطعمومی سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور بررسی شد؛
رتبه، شهرت یا تخصص؟ معیار واقعی مشاوران کنکور چیست؟
دکتر حسن عماری و دکتر ترکمان از معیارهای واقعی انتخاب مشاوران کنکور، جایگاه تخصص و صلاحیت حرفهای و ضرورت پرهیز از ملاکهای غیرعلمی میگویند.
با توجه به گسترش تبلیغات خدمات مشاوره تحصیلی، کنکور و انتخاب رشته در رسانهها و شبکههای اجتماعی و افزایش ضرورت اطمینان از صلاحیت حرفهای ارائهدهندگان این خدمات، روابطعمومی سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور در راستای آگاهیبخشی عمومی، صیانت از حقوق دانشآموزان و خانوادهها و تبیین ضوابط قانونی فعالیت در این حوزه، گفتوگویی با دکتر حسن عماری، معاون نظارت حرفهای و امور کمیسیونهای سازمان، و دکتر محمد ترکمان، عضو شورای مرکزی سازمان، انجام داده است که در ادامه میخوانید.
"دکتر عماری: ارائه خدمات تخصصی مشاوره تحصیلی مستلزم احراز صلاحیت حرفهای است."
دکتر حسن عماری با اشاره به گسترش تبلیغات
خدمات مشاوره تحصیلی و کنکور در رسانهها و شبکههای اجتماعی اظهار کرد: مشاوره
تحصیلی صرفا به ارائه برنامه مطالعاتی یا انتقال تجربه شخصی از موفقیت در کنکور
محدود نمیشود. این حوزه در بسیاری از موارد با شناخت استعدادها و تواناییهای
دانشآموزان، بررسی مشکلات یادگیری، افت تحصیلی، مدیریت اضطراب امتحان، تصمیمگیری
تحصیلی و انتخاب رشته ارتباط دارد و میتواند بر آینده تحصیلی، شغلی و سلامت روان
افراد تأثیرگذار باشد.
وی افزود: ارائه چنین خدماتی مستلزم
برخورداری از دانش تخصصی، آموزش معتبر، شناخت اصول علمی و اخلاقی و آگاهی از حدود
صلاحیت حرفهای است. بنابراین، کسب رتبه برتر در کنکور، شهرت رسانهای، تجربه شخصی
موفق یا فعالیت در مؤسسات آموزشی، بهتنهایی نمیتواند ملاک احراز صلاحیت برای
ارائه خدمات تخصصی روانشناختی و مشاورهای باشد.
معاون نظارت حرفهای و امور کمیسیونهای
سازمان با تأکید بر الزامات قانونی فعالیت در این حوزه تصریح کرد: بر اساس مواد ۳،
۴ و ۵ قانون تشکیل سازمان نظام روانشناسی و مشاوره جمهوری اسلامی ایران، تعیین
حدود صلاحیتهای تخصصی و صدور پروانه اشتغال در حرفههای روانشناسی و مشاوره از
جمله موضوعات مرتبط با مسئولیتهای قانونی سازمان است.
دکتر عماری ادامه داد: افرادی که خدمات
تخصصی روانشناختی و مشاورهای ارائه میکنند، باید از تحصیلات مرتبط، دانش و
آموزش تخصصی متناسب با نوع خدمت و مجوزهای قانونی لازم، از جمله پروانه اشتغال
معتبر از مرجع ذیصلاح برخوردار باشند و از فعالیت خارج از حدود صلاحیت حرفهای
خودداری کنند.
وی همچنین خاطرنشان کرد: معرفی خلاف واقع
سوابق و مدارک، عنوانسازی حرفهای، ادعای برخورداری از مجوز یا صلاحیتی که فرد
فاقد آن است و ارائه خدمات خارج از حدود صلاحیت قانونی، حسب مورد میتواند از سوی
مراجع ذیصلاح مورد پیگیری قرار گیرد.
وی با اشاره به ضرورت تفکیک فعالیتهای
آموزشی از خدمات تخصصی روانشناختی و مشاورهای گفت: تدریس دروس، آموزش مهارتهای
مطالعه و ارائه اطلاعات عمومی درباره آزمونها، ماهیتی متفاوت از خدمات تخصصی روانشناختی
و مشاورهای دارند و لازم است ضوابط هرکدام متناسب با ماهیت فعالیت و مقررات مربوط
مشخص و رعایت شود.
"دکتر
محمد ترکمان: صیانت از حقوق دانشآموزان و خانوادهها نباید تحتتأثیر تبلیغات
تجاری قرار گیرد."
دکتر محمد ترکمان، عضو شورای مرکزی سازمان
نیز با تأکید بر اهمیت صیانت از حقوق دانشآموزان و خانوادهها اظهار کرد: دوران
تحصیل، شرکت در آزمونهای سرنوشتساز و انتخاب رشته دانشگاهی از مقاطع حساس زندگی
افراد است و خانوادهها در این مسیر به اطلاعات معتبر و خدمات تخصصی قابل اعتماد
نیاز دارند.
وی افزود: در چنین شرایطی، تبلیغات اغراقآمیز،
وعدههای تضمینی درباره کسب رتبه یا قبولی، ایجاد نگرانی و ترس در خانوادهها برای
ترغیب آنان به خرید خدمات و تحمیل هزینههای غیرضروری، میتواند به حقوق و منافع
دانشآموزان آسیب وارد کند.
دکتر ترکمان با اشاره به نقش رسانهها در
معرفی مشاوران و متخصصان گفت: رسانههای جمعی بهویژه صداوسیما و همچنین بسترهای
تبلیغاتی و شبکههای اجتماعی در معرفی افراد به جامعه مسئولیت مهمی دارند. ضروری
است پیش از معرفی اشخاص با عنوان متخصص یا مشاور، ادعاهای حرفهای، مدارک تحصیلی و
صلاحیتهای تخصصی آنان مورد توجه و بررسی قرار گیرد. تجربه شخصی موفق، هرچند
ارزشمند است، اما نباید با صلاحیت علمی و حرفهای یکسان تلقی شود.
عضو شورای مرکزی سازمان ادامه داد: خانوادهها
نیز لازم است پیش از دریافت خدمات تخصصی روانشناختی و مشاورهای، مدارک تحصیلی،
حوزه تخصصی فعالیت و اعتبار پروانه حرفهای ارائهدهنده خدمت را از مراجع رسمی
بررسی کنند و بر اساس تبلیغات، شهرت یا وعدههای جذاب تصمیم نگیرند.
وی با تأکید بر ضرورت همکاری دستگاههای
مسئول خاطرنشان کرد: ساماندهی این حوزه نیازمند همکاری سازمان نظام روانشناسی و
مشاوره، وزارت آموزشوپرورش، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، رسانهها و سایر
دستگاههای مرتبط است. تدوین معیارهای روشن برای احراز صلاحیت حرفهای، تفکیک
خدمات آموزشی از خدمات تخصصی روانشناختی و مشاورهای و ارتقای آگاهی عمومی
خانوادهها باید مورد توجه قرار گیرد.
عضو شورای مرکزی همچنین تأکید کرد: گزارشهای مستند درباره دریافت وجوه نامتعارف، فریب مراجعان، سوءاستفاده مالی یا عاطفی، نقض حریم خصوصی و رفتارهای مغایر با اصول حرفهای باید متناسب با ماهیت موضوع از طریق مراجع قانونی و نظارتی ذیصلاح بررسی شود. البته هرگونه رسیدگی باید بر اساس مستندات و با رعایت حقوق اشخاص صورت گیرد.
سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور با تأکید
بر ضرورت ارتقای کیفیت خدمات مشاورهای، بر رعایت صلاحیتهای علمی، تخصصی و حرفهای
ارائهدهندگان خدمات، اطلاعرسانی شفاف درباره ضوابط قانونی، مسئولیتپذیری رسانهها
در معرفی متخصصان و حمایت از حقوق دانشآموزان و خانوادهها تأکید دارد و پیگیری این
موضوع را در چارچوب وظایف قانونی خود دنبال میکند.



